تجدید اعتبارگواهی‌های اختراعِ نرم‌افزاری که مشمول مرور زمان شده اند

طرح موضوع :

برای اینکه یک مخترع یا مالک یک اختراع بتواند به حقوق قانونی خود در رابطه با اختراع،  از جمله به رسمیت شناخته شدن مالکیت وی بر اختراع و امکان اعطای مجوز بهره برداری (لیسانس اختراع) ، استناد کند، می‌بایستی مطابق موازین حقوقی در هر کشور یا بر طبق ضوابط منطقه ای یا فراملی، مبادرت به ثبت اختراع همراه با تشریفات شکلی مربوطه کرده و سپس گواهی اختراع دریافت کند. در این میان پرداخت هزینه های مرتبط با فرآیند ثبت و حفاظت و نگهداری یا هزینه های دولتی و دیوانی نیز یکی از مصادیق تشریفات شکلی است که جهت ثبت اختراع یا تمدید اعتبار گواهی اختراع لازم است و در صورتی که در موعد مقرر، پرداخت‌های مربوطه صورت نپذیرد، ضمانت اجراهایی هم‌چون بی اعتباری گواهی اختراع را به دنبال دارد. آن‌چه در پی می‌آید بررسی پرونده‌ای است که طی آن ادارۀ ثبت اختراعات و علائم تجاری ایالات متحدۀ آمریکا ضابطه ای جهت پذیرش اعتبار گواهی‌های اختراع مشمول مرور زمان،  ارائه کرده است و به دنبال آن  تصمیم دادگاه بخش و سیاست قضایی دادگاه تجدید نظر فدرال در این خصوص، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است.

روند قضایی پرونده :

 گواهی اختراع آمریکایی شمارۀ ۱۲۲/۵۱۱/۵ که به اختصار، گواهی اختراع ۱۲۲ نامیده می شود، تحت عنوان «شبکۀ احراز هویت میانی» ، مربوط به موضوع امنیت اینترنت بوده که توسط نیروی دریایی، ارائه شده و به ایالات متحدۀ آمریکا اختصاص یافت. این فناوری توسط یک دانشمند در آزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی آمریکا موسوم به NRL پایه گذاری شد؛ سپس گواهی اختراع NRL به جهت عدم پرداخت هفت و نیم سالۀ هزینۀ حفاظت و نگهداری، مشمول مرور زمان شد.

دو هفته پس از به جریان افتادن آثار قانونی مرور زمان، NRL پرسشنامه ای دربارۀ اعطای مجوز  بهره برداری از اختراعِ یاد شده از متصدی سابق شرکت Network Signatures دریافت کرد. متعاقباً NRL، تقاضانامه ای مبنی بر پذیرش پرداخت متأخر هزینه ها به ادارۀ ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا تقدیم و ادارۀ مذکور با این تقاضا، موافقت کرد.

پس از آن، مجوز بهره برداری از گواهی اختراع ۱۲۲ بر طبق موازین و مقررات قانونی از طرف آزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی آمریکاNRL )  ( به عنوان لیسانس‌دهنده برای شرکت Network Signatures موسوم به N.S به عنوان لیسانس گیرنده، صادر گردید.

پس از چندی شرکت N.S علیه شرکت  STATE FARMER  موسوم بهS.F به جهت نقض گواهی اختراع ۱۲۲ اقامۀ دعوا کرد. شرکت S.F  در دفاع از خود چنین اظهار داشت که گواهی اختراع مورد اشاره برای همیشه غیر قابل اجراست و دلیل او بر این مدعا این بود که  اظهارات وکیل ثبت اختراع NRL (شخصی به نام John Karasek ) به ادارۀ ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا مبنی بر غیر عمدی بودن عدم پرداخت مبالغ و هزینه ها توسط NRL خلاف واقع و مصداق یک رفتار غیر منصفانه است.

دادگاه بخش بر مبنای رفتار غیر منصفانه مبادرت به صدور دستور موقت به نفع شرکت S.F کرده وپس از آن رأیی دایر بر عدم قابلیت اجرای گواهی اختراع ۱۲۲ صادر کرد. لیکن دادگاه تجدید نظر به این نتیجه رسید که مسؤول ادارۀ ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا در پذیرش تأخیر پرداخت بر طبق قانون و صلاحدید خود عمل کرده و رفتار غیر منصفانه ای به اثبات نرسیده است.

 

تحلیل موضوع :

در مرحلۀ تجدید نظر، دادگاه تجدید نظر پرونده را به علت نقص در رسیدگی به دادگاه بخش ارجاع و در بازخوانی تصمیم دادگاه بخش، قوانین و مقررات مربوط به پرداخت متأخر هزینه های حفاظت و نگهداری را ارزیابی و تحلیل کرد. بر این اساس دادگاه به طور ویژه خاطر نشان ساخت که قانون پیش گفته اصلاح شده تا با ایجاد انعطاف پذیری مضاعف، زمینۀ پذیرش پرداخت همراه با تأخیر را فراهم آورد.

از آن‌جا که در بسیاری از گواهی های اختراع به جهت عدم موفقیت در پرداخت هزینه های حفاظت و نگهداری به دلایل مختلف که ممکن است ناآگاهانه و غیر عمدی و هم‌چنان اجتناب ناپذیر باشند، مالک گواهی اختراع از حقوق ناشی از گواهی اختراع محروم می شوند، از این رو قانونگذاری جدید، متضمن پذیرش تأخیرات غیر عمدی به عنوان زمینه سازی کافی جهت پذیرش گواهی اختراع مشمول مرور زمان می باشد.  

دادگاه همچنین اشاره کرد که مقررات فعلی، صرفاً نیازمند یک بیان صریح هستند که  فهمیده شود تأخیر      غیر عمدی بوده و آن اطلاعات اضافی که مشخص کنندۀ علت غیرعمدی بودن تأخیر هستند، غیر ضروری است. بر این اساس دادگاه دریافت که استناد به ضابطۀ ارائه شده توسط NRL مشتمل بر دلائل و شواهد روشن و قانع کننده مبنی بر خودداری از اظهار اطلاعات مهم و اساسی به قصد فریب نبوده است.

از آنجایی که NRL  بی درنگ و به صورتی مناسب عمل کرده بود، دادگاه جهت رسیدگی مفصل تر، پرونده را به دادگاه بخش اعاده کرد تا در زمینۀ تصمیم قضایی خود مبنی بر تلقی آن به عنوان رفتار غیر منصفانه بازنگری کند.

با این وجود یکی از قضات دادگاه تجدید نظر با این تحلیل مخالف بود و خطاب به اکثریت قضات اظهار داشت که سؤال به صورت نادرستی طرح شده است. وی معتقد بود که دادگاه می بایستی این موضوع را ارزیابی کند که آیا اگر شرکت NRL شرایط و اوضاع و احوال زمان تقاضای احیای اعتبار گواهی اختراع را برای ادرۀ اختراعات و علائم تجاری بازگو کند آیا باز هم ادارۀ مذکور مبادرت به پذیرش تقاضای پرداخت با تأخیر و احیای اعتبار گواهی می کند یا خیر؟   

 

  نتیجه گیری :

در تفسیر هر قانون از جمله قوانین و مقررات مربوط به مرور زمان تشریفات ثبت و تمدید گواهی اختراع می‌بایستی هدف نهایی از مقرر شدن آن قانون را شناخت که در فرض حاضر سیاست تقنینی قانونگذار مبتنی بر پذیرش اعتبار گواهی اختراعات مشمول مرور زمان پرداخت است و بر این اساس نمی بایستی وارد علت غیر عمدی بودن تاخیر در پرداخت شد. از طرفی باید در نظر داشت در پروندۀ حاضر، دادگاه فدرال چنین رأی داده که اعمال ضابطۀ به کار گرفته شده توسط ادارۀ ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا قابل تسری به فرضی که ارائۀ اطلاعات مهم و اساسی به صورت نادرست به قصد فریب صورت می پذیرد نیست؛ بلکه این ضابطه در خصوص تأخیر غیر عمدی در پرداخت هزینه های مربوطه است.

 

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *