بررسی یک پرونده نقض حق اختراع

۲۲
تير
۱۳۹۲

دعوی شرکت الکسام علیه شرکت آی. دی. تی در ایالات متحده آمریکا

 

پیشینۀ موضوع:
  شرکت الکسام با پرده برداری از یک نوع سیستم هوشمند جهت فعال سازی و استفاده از کارت‌های پرداخت چند منظوره و ارائۀ تقاضانامۀ ثبت اختراع در سال ۱۹۹۷برای شخصی به نام Robert E. Dorf، در سال ۱۹۹۹ برای مدت هجده سال یعنی تا ۱۰ جولای۲۰۱۷ موفق به دریافت برگۀ اختراع شماره US۶۰۰۰۶۰۸A از ادارۀ ثبت اختراعات و علائم تجاری ایالات متحده آمریکا گردید که سابقۀ آن در پایگاه اینترنتی این اداره موجوداست. کارت‌های مذکور شامل کارت‌های تلفن از پیش‌پرداخت شده است که جهت پرداخت بهای تماس‌های تلفنی راه دور و کارت‌های اعتباری هدیه الکترونیکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. کارت‌هایی از این دست معمولاً به منظور پیشگیری از سرقت‌های احتمالی، در بین خرده فروش‌ها (مغازه‌های کوچک) توزیع شده و در فروشگاه‌هایی که ارتباط آن‌ها با سیستم سراسری غیر فعال است، عرضه می‌شوند. به این کارت‌ها میزان معینی ارزش نقدی اختصاص یافته که در صندوق یا پیشخوان الکترونیکی مغازه‌دار فعال شده و قابل استفاده می‌باشند. در این رابطه شرکت الکسام، در سپتامبر ۲۰۰۷ با تقدیم دادخواستی به طرفیت یک شرکت ارائۀ سرویس‌های ارتباطی راه دور و خدمات مالی موسوم به آی. دی. تی.، مدعی نقض حقوق ناشی از ثبت اختراع پیش‌گفته شد و در ‌‌‌نهایت در تاریخ ۲۰ می‌۲۰۱۳، تعقیب قضایی مذکور منتهی به تصمیم نهایی دادگاه تجدید نظر ایالات متحده آمریکا در این باره گردید که در ادامۀ بحث به تفصیل ماجرا خواهیم پرداخت.


ابعاد حقوقی موضوع و سیر قانونی و قضایی پرونده:
  همان‌طورکه می‌دانیم اختراع ثبت شده یا ثبت اختراع، ابزار قدرتمندی برای شرکت‌ها محسوب می‌شود تا از این طریق بتوانند برای محصول یا فرآیند نوینشان حق بهره برداری انحصاری داشته باشند و بدین وسیله در بازار با ایجاد موقعیت بر‌تر با انعقاد قراردادهای اعطای مجوز بهره برداری یا‌‌‌ همان قراردادهای لیسانس (Licensing Agreements)، درآمد بیشتری کسب کنند. در فرآیند ثبت اختراع، علاوه بر اظهار نامۀ ثبت اختراع (Application)، دو جزء مهم دیگر نیز که به آن منضم می‌شود عبارتنداز ادعا‌نامه‌ها (Claims) و توصیف‌نامه‌ها (Descriptions)؛ در توصیف‌نامه مخترع می‌بایستی با ذکر دقیق جزئیات، اختراع را توصیف و افشاء کند تا هر شخصی که در‌‌‌ همان رشته مهارت دارد بتواند آن را بازسازی نموده و اختراع را بر اساس توصیف و نقشۀ آن بدون هیچ تلاش نوآورانه‌ای اجرا کند. یکی دیگر از مدارکی که اظهار نامه باید حاوی آن باشد، ادعا نامه هاست؛ ادعانامه‌ها در حقیقت حدود حمایت یک اختراع ادعایی را یا دامنۀ حمایتی و حقوق انحصاری مربوط به ورقۀ اختراع را مشخص و تعیین می‌کنند؛ با توجه به نقش ادعا در یک اختراع به خوبی روشن است که اگر ادعانامه به درستی تنظیم نشوند ممکن است یک اختراع واقعاً ارزشمند به یک اختراع بی‌ارزش تبدیل گردد. حال که تا اندازه‌ای اصطلاحات و جوانب حقوقی موضوع آشکار شد به بررسی پروندۀ یاد شده باز می‌گردیم؛ در این رابطه ادعانامه‌های پیوست تقاضانامۀ ثبت اختراع شرکت الکسام، دائر است بر طراحی سیستمی جهت فعال سازی کارت‌های چند منظورۀ مورد استفاده در یک سامانۀ فروش و پرداخت الکترونیکی مانند یک ماشین ثبت خرید و فروش روزانۀ مغازه یا یک دستگاه کارت خوان. آن‌چنان که در ادعانامۀ شمارۀ ۵۷ اظهارنامۀ ثبت اختراع متعلق به شرکت الکسام آمده، محدودیت قانونی اساسی یا دامنۀ حمایتی لازم جهت تحقق اهداف تعقیب قضایی حاضر عبارت از سازوکاری فنی است که بر اساس آن یک کد یا شماره کارت هوشمند مشتمل بر یک شناسۀ بانکی موسوم به (BIN) بوده که جهت فرآیند فعال سازی از یک نشان یا علامت ایجادشدۀ اصلاح نایافته در یک دستگاه پایانۀ فروش فروشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد. دادگاه بخش، (BIN) را به عنوان یک نوع رمز عددی که قادر به شناسایی کارت صادر شده توسط یک موسسه مالی است تعبیر نمود که به تأیید یکی از موسسات بانکی آمریکایی رسیده است. در مقابل، طرف دعوا یعنی شرکت آی. دی. تی، چنین اظهار داشت که قیدعبارت ((دستگاه پایانۀ فروشی که مورد اصلاحات و جرح و تعدیل‌های نرم افزاری یا سخت افزاری قرار نگرفته)) در ادعانامۀ شرکت الکسام، مستلزم استفاده از یک دستگاه پایانۀ فروش جهت فراهم ساختن فرآیند فروش در یک مغازه می‌باشد و دستگاه مذکور از‌‌‌ همان نوعی است که در آن هیچ گونه برنامه نویسی مجدد یا سفارشی سازی نرم افزاری یا دخل وتصرف سخت افزاری جهت بهره گیری از یک سیستم کارتی صورت نگرفته و این در حالی است که شرکت آی. دی. تی، در سیستم‌های خود چنین سازوکاری را به کار نبرده است.
و اما در خصوص شناخت سیستم‌های به کار گرفته شده توسط شرکت آی. دی. تی.، باید گفت شرکت مزبور یک شرکت ارائه خدمات در خصوص سرویس‌های ارتباط راه دور و خدمات مالی است که محصولاتش شامل کارت‌های تلفن و کارت‌های هدیه می‌باشد. کارت‌های آی. دی. تی، در سراسر فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ همچون فروشگاههای زنجیره‌ای وال گرین (Walgreen) تا فروشگاههای کوچک و خرده فروشی‌ها به فروش می‌رسد. همانند کارت‌های شرکت الکسام که از سازوکار فنی آن در برگۀ اختراع شمارۀ۶۰۸ پرده برداری شد، کارت‌های شرکت آی. دی. تی نیز می‌بایستی قبل از استفاده در یک پایانۀ فروش الکترونیکی، فعال سازی شوند. اتهامات مطروحه در دعوای نقض حق اختراع از سوی الکسام علیه آی. دی. تی.، بر اساس این ادعا استوار است که شرکت آی. دی. تی، در فرآیند کنترل سیستم‌ها که توسط آن، کارت‌ها را فعال سازی می‌کند، از سیستم‌های اختراعی شرکت الکسام استفاده می‌نماید. در لایحۀ تجدید نظر خواهی پروندۀ حاضر، چهار سیستم یا چهار گروه از سیستم‌های فعال سازی، مورد بحث و نزاع قرار گرفت؛ سیستم اول، سیستمی بود که جهت فعال سازی کارت‌های فروخته شده به فروشگاه‌های زنجیره‌ای والگرین به کار گرفته شده بود. در این سیستم‌ها که به سیستم‌های وال گرین موسوم شدند، اطلاعات فعال سازی کارت از طریق یک پایانۀ فروش الکترونیکی (POS) به یک رایانۀ میزبان واسط که متعلق به فروشگاه‌های وال گرین بود فرستاده می‌شد و از آنجا از طریق یک خط اختصاصی به رایانۀ میزبان شرکت آی. دی. تی. ارسال می‌گردید. سیستم دوم نیز یک نوع شبیه سازی از سیستم والگرین بود با این تفاوت که در آن از یک رایانۀ میزبان میانی که متعلق به واسطی به نام EWI بود در محل مغازه‌ای که به او تعلق داشت استفاده شده بود؛ این سیستم که به EWI شهرت یافت جهت فعال سازی کارت‌های فروخته شده به فروشگاه‌های کوچک زیادی مورد استفاده قرار گرفت. سیستم سوم که تحت عنوان سیستم‌های شبکۀ ایمن شناخته شدند، جهت فعال سازی کارت‌هایی مورد استفاده قرار گرفتند که به خرده فروش‌های متعددی فروخته شده بودند. در این سیستم به جای اینکه ابتدا، اطلاعات فعال سازی کارت به یک رایانۀ میزبان متعلق به مغازه‌دار فرستاده شود یا به یک واسطی موسوم به EWI و سپس به وسیلۀ یک خط اختصاصی برای آی. دی. تی ارسال گردد، اطلاعات فعال سازی در ابتدا به رایانۀ یک بانک فرستاده شده و سپس از طریق یک شبکۀ ایجاد شده توسط شرکت مس‌تر کارت برای استفادۀ مبادلات کارت‌های اعتباری به رایانۀ شرکت آی. دی. تی. ارسال می‌گردید. سیستم چهارم که موسوم به سیستم‌های متنوع گردید، مشتمل بر سیستمی است که در فروشگاه‌های سیِر (Sears stores) که جهت فعال سازی کارت‌ها در سرتاسر شبکه‌های sear مورد استفاده قرار می‌گرفت و همچنین سیستمی که در فروشگاه‌های ۷-Eleven جهت فعال سازی کارت‌های سراسر شبکۀ مدیریت شده توسط سامانۀ Incomm و سیستم‌های استفاده شده در بسیاری از فروشگاه‌ها جهت فعال سازی کارت‌های میان شبکه‌های مدیریت شده توسط شرکت‌های Black hawk و Pay spot.
در سپتامبر ۲۰۰۷ شرکت الکسام دادخواستی به طرفیت شرکت آی. دی. تی.، دائر بر ادعای نقض حق اختراع موضوع ادعانامه‌های ۵۷ و ۵۸ اختراع شمارۀ ۶۰۸ خود به دادگاه بخش شرق تگزاس ایالات متحده آمریکا تقدیم نمود. در ‌‌‌نهایت تبادل اظهارات و اقدامات طرفین در فرآیند دادرسی و بررسی‌های به عمل آمده توسط دادگاه و هیأت داوران، هیأت مزبور، شرکت الکسام را مستحق دریافت ۹. ۰۶۵. ۴۷۶ دلار به عنوان حق الامتیاز معقول و عادلانه دانست. پیش از انجام تشریفات محاکمه شرکت آی. دی. تی با توسل به داوری‌های صورت گرفتۀ خارج از تشریفات و مقررات، برخی اقداماتی را انجام داده بود تا با استناد به اینکه سیستم‌های شبکۀ ایمن از طریق قرارداد لیسانس منعقده میان شرکت الکسام و شرکت مسترکارت تحت پوشش قرار گرفته‌اند از پرداخت بخشی از خسارت مبرا گردد که درخواست مزبور به علت مشکلات شکلی و عدم اعتبار قانونی رسیدگی‌های انجام شده، مورد پذیرش دادگاه قرار نگرفت؛ لیکن پس از برگزاری محاکمه، دادگاه به دنبال درخواست شرکت آی. دی. تی. در خصوص صدور رأی مبنی بر عدم نقض حق اختراع شرکت الکسام در ارتباط با سیستم‌های شبکۀ ایمن توسط شرکت آی. دی. تی.، به این نتیجه رسید که این سیستم طی قرارداد اعطای مجوز بهره برداری منعقده میان شرکت الکسام و شرکت مس‌تر کارت، موضوع قرارداد مزبور بوده و بدین ترتیب دادگاه، مبلغ مورد حکم هیأت داوران را با توجه به کسر هزینه‌های مربوط به فعال سازی صورت گرفته توسط سیستم شبکه ایمن به مبلغ ۸. ۷۱۲. ۲۹۳دلار تقلیل داد. در خصوص سیستم‌های والگرینو EVI، شرکت آی. دی. تی چنین استدلال نمود که دادگاه بخش (دادگاه تکزاس) در خصوص عدم پذیرش مدافعات وی در خصوص صدور رأی مبنی بر عدم نقض در ارتباط با سیستم‌های والگرین و EWI دچار اشتباه شده است؛ زیرا شرکت الکسام نتوانسته دلائل ماهیتی و کار‌شناسی لازم در خصوص این موضوع ارائه نماید که سیستم‌های والگرینو EWI مشتمل است بر یک نوع دستگاه پایانۀ فروش الکترونیکی عادی فروشگاه‌ها که هیچ گونه بازنویسی نرم افزاری یا سفارشی سازی در خصوص آن صورت نگرفته است. به بیان دیگر شرکت آی. دی. تی بر این ادعاست که در سامانه‌های کنترلی خود تغییرات و ابداعات نرم افزاری خاصی در پایانه‌های فروش ایجاد نموده است که این موضوع سبب تفاوت سیستم‌های مورد استفادۀ وی از سیستم‌های شرکت الکسام شده و بنابراین نقض اختراعی در این زمینه از وی سر نزده است. با بررسی‌های انجام شده در پرونده، دادگاه تجدید نظر آمریکا در خصوص سیستم‌های والگرین و EWI به این نتیجه رسید که با توجه به عدم موفقیت شرکت الکسام در ارائۀ دلائل ماهیتی و کار‌شناسی کافی مبنی بر اینکه پایانه‌های فروش مورد استفادۀ شرکت آی. دی. تی. در خصوص سیستم والگرین و EWI مورد جرح و تعدیل و باز نویسی نرم افزاری یا تولید سفارشی نرم افزار یا سایر تغییرات فنی مرتبط با سیستم‌های کنترل کارتی مورد استفادۀ شرکت آی. دی. تی. قرار نگرفته، رأی دادگاه بخش در خصوص سیستم‌های مذکور صحیح نبوده و نتیجتاً نقض می‌گردد. در ارتباط با سیستم‌های متنوع پس از تبادل لوایح و اظهارات طرفین و بررسی استدلال دادگاه بخش، دادگاه تجدید نظر بر این عقیده است که رأی دادگاه بخش در خصوص این سیستم‌ها دائر بر نقض دانستن عملیات شرکت آی. دی. تی.، ضمانت اجرا و مجازات مناسبی است در مقابل دستاورد‌ها و اکتشافات ناقضانه و همراه با تخطی آی. دی. تی. در خصوص سیستم‌های شبکۀ ایمن، دادگاه تجدید نظر با استدلال دادگاه بخش مبنی بر اینکه فعال سازی‌های انجام شده از مجرای سیستم شبکۀ ایمن، موضوع قراردادهای لیسانس فرعی منعقده میان الکسام و مس‌تر کارت بوده و بنابراین در این خصوص شرکت الکسام با ایراد فقدان دلیل اثباتی مواجه است و در نتیجه در این زمینه استحقاق دریافت خسارت را نداشته است. دادگاه تجدید نظر دربارۀ ادعای مطروحه توسط شرکت آی. دی. تی. مبنی بر بی‌اعتباری گواهی نامۀ اختراع شرکت الکسام، چنین اظهار داشت که یک اختراع زمانی بی‌اعتبار تلقی می‌شود که تفاوت‌های میان موضوع ادعایی اختراع و دانش بشری پیشین در آن خصوص چنین باشد که موضوع ادعایی چنان آشکار و بدیهی باشد که در زمان اختراع از طریق یک شخص ماهر که در آن رشته یا فن تخصص و مهارت متعارف دارد، امکان استفاده داشته باشد؛ همانطور که در بند A مادۀ ۱۰۳ بخش ۳۵ قانون اختراعات ایالات متحدۀ آمریکا مصوب سال ۲۰۰۶ نیز آمده است. در نتیجه دلایل ماهیتی و کار‌شناسی ناظر بر عدم اعتبار ادعانامه‌های ۵۷ و ۵۸ وگواهی اختراع شرکت الکسام وجود ندارد.

تحلیل و نتیجه گیری:
  دادگاه تجدید نظر حکم بر عدم بی‌اعتباری ادعانامه‌های ۵۷ و ۵۸ برگۀ اختراع شمارۀ ۶۰۸ شرکت الکسام و همچنین رأی دادگاه بخش در خصوص سیستم‌های متنوع و سیستم‌های شبکۀ ایمن را تأیید می‌نماید. این در حالی است دادگاه تجدید نظر در خصوص سیستم‌های وال گرین و EWI رأی دادگاه بخش را صحیح ندانسته و آن را نقض نموده است. در آخر دادگاه تجدید نظر با تعیین مهلت برای دادگاه بخش دستور مبنی بر از سر گیری محاسبۀ خسارت شرکت الکسام را صادر نمود. گفتنی است نظر یکی از قضات دادگاه تجدید نظر با نظر اکثریت این دادگاه متفاوت بود و وی قائل به بی‌اعتباری گواهینامۀ اختراع الکسام به علت فقدان گام ابتکاری و آشکار بودن موضوع اختراع بود. لیکن آنچه در تحلیل مسألۀ حاضر می‌توان ابراز داشت اهمیت استفاده از عبارات صحیح و فنی و حقوقی در ثبت اظهارنامه‌های اختراعات و ضمائم آن است. همانطور که دیدیم ویژگی میان رشته‌ای بودن مالکیت‌های فکری اهمیت رجوع به کار‌شناس خبره در این خصوص و استفاده از تخصص و مهارت وکلا و کار‌شناسان حقوقی در این زمینه را دو چندان نموده است کما اینکه با یک استدلال فنی یا حقوقی میلیون‌ها دلار در این دعاوی و مناسبات جابجا می‌گردد. نکتۀ دیگر جایگاه ویژۀ اعلام بی‌اعتباری برگۀ اختراع به عنوان آخرین و اساسی‌ترین دفاع متهمین به نقض و یا ناقضین حقوق اختراعات است که می‌تواند در صورت اثبات حیات تجاری یک یا چند شرکت تجاری را با چالش‌های اساسی رو برو نماید و بنابراین فعالان این حوزه می‌بایستی توجه ویژه‌ای به شرایط ثبت اختراع صحیح و معتبر داشته باشند. درآخر اهمیت رصد و ارزیابی اقدامات رقبا در تجارت‌های دانش بنیان و اقدام و عکس العمل به موقع در این گونه بازار‌ها است که برای شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی مربوطه بسیار سرنوشت ساز است.
منبع

 

تاليف در دفتر حقوقي شركت همكاران سيستم

در مورد این مطلب نظری دارید؟ لطفا آن را مطرح نمایید.

ایمیل شما فقط به منظور تماس با شما ذخیره خواهد شد و در سایت نمایش داده نمی شود.
لطفا //:http را در ابتدای آدرس وب سایت خود قرار دهید. (این فیلد اختیاری است)
12 + 1 =
برای اینکه ثابت کنید شما انسان هستید به سؤال بالا پاسخ دهید.